Jak działa kalkulator brutto–netto?
Kalkulator przedstawia jeden jasno opisany wariant umowy o pracę. Nie próbuje udawać programu kadrowo-płacowego dla wszystkich możliwych ulg i zbiegów dochodów.
- Składki społeczne pracownika: emerytalna 9,76%, rentowa 1,5% i chorobowa 2,45%, razem 13,71% brutto.
- Składka zdrowotna: 9% od brutto pomniejszonego o składki społeczne pracownika.
- Podstawa PIT: brutto minus składki społeczne i podstawowe koszty uzyskania 250 zł miesięcznie.
- Skala roczna: kalkulator mnoży miesięczną podstawę przez 12 i stosuje 12% do 120 000 zł oraz 32% od nadwyżki.
- PIT-2: wariant „tak” zakłada pełne pomniejszenie zaliczki u tego płatnika, maksymalnie 300 zł miesięcznie.
Wyświetlana zaliczka PIT jest uśrednioną kwotą miesięczną dla stałej pensji przez cały rok. Na realnej liście płac próg może zostać przekroczony w konkretnym miesiącu, a płatnik stosuje ustawowe zaokrąglenia.
Przykłady własnych obliczeń dla 2026 roku
Założenia: jedna umowa o pracę, podstawowe koszty 250 zł, pełne miesięczne pomniejszenie PIT-2, brak PPK, ulg i innych dochodów. Kwoty mogą różnić się od listy płac o zaokrąglenia.
| Brutto | ZUS pracownika | Zdrowotna | Średnia zaliczka PIT | Netto |
|---|---|---|---|---|
| 4 806 zł | 658,90 zł | 373,24 zł | 167,65 zł | 3 606,21 zł |
| 6 000 zł | 822,60 zł | 465,97 zł | 291,29 zł | 4 420,15 zł |
| 8 000 zł | 1 096,80 zł | 621,29 zł | 498,38 zł | 5 783,53 zł |
| 10 000 zł | 1 371,00 zł | 776,61 zł | 705,48 zł | 7 146,91 zł |
| 15 000 zł | 2 056,50 zł | 1 164,92 zł | 1 761,92 zł | 10 016,67 zł |
Przykład dla 6 000 zł brutto
Składki społeczne: 6 000 × 13,71% = 822,60 zł. Zdrowotna: (6 000 − 822,60) × 9% = 465,97 zł. Roczna podstawa PIT: (6 000 − 822,60 − 250) × 12 = 59 128,80 zł. Po kwocie zmniejszającej średnia miesięczna zaliczka wynosi 291,29 zł. Wynik netto: 4 420,15 zł.
PIT-2 nie jest dodatkową ulgą ani premią
PIT-2 wpływa na moment wykorzystania kwoty zmniejszającej podatek. Przy pełnym pomniejszeniu płatnik może obniżyć miesięczną zaliczkę maksymalnie o 300 zł, ale tylko do wysokości samej zaliczki. Dlatego przy niskim wynagrodzeniu różnica może być mniejsza niż 300 zł.
Kwotę można podzielić maksymalnie między trzech płatników: po 300 zł u jednego, po 150 zł u dwóch albo po 100 zł u trzech. Łączne miesięczne pomniejszenie nie może przekroczyć 300 zł. Ten kalkulator nie obsługuje podziału — przycisk „tak” oznacza pełne 300 zł u jednego płatnika.
Brak PIT-2 zwykle oznacza wyższe zaliczki w ciągu roku, a nie automatyczną utratę prawa do kwoty wolnej w rozliczeniu rocznym. Ostateczny podatek zależy od wszystkich dochodów i ulg podatnika.
Jak czytać modelowy koszt pracodawcy?
Kalkulator dodaje do brutto składki finansowane przez pracodawcę: emerytalną 9,76%, rentową 6,5%, wypadkową 1,67% oraz łącznie 2,55% na Fundusz Pracy i FGŚP. Daje to modelowo 20,48% ponad brutto.
Dla 8 000 zł brutto modelowy koszt wynosi 9 638,40 zł. Nie jest to wartość uniwersalna: stopa wypadkowa zależy od płatnika, a w części przypadków nie opłaca się Funduszu Pracy lub FGŚP. Kalkulator nie dolicza benefitów, sprzętu, urlopu, absencji ani kosztów administracyjnych.
Trzy scenariusze, które warto policzyć
| Scenariusz | Co zmienić | Czego się dowiesz |
|---|---|---|
| Podstawowy | PIT-2: tak, 250 zł KUP, brak dodatkowych ulg | Typowy miesięczny wynik jednej umowy |
| Bez PIT-2 u płatnika | Przełącz PIT-2 na „nie” | Wpływ wyższej zaliczki w trakcie roku |
| Próg 32% | Zwiększ brutto tak, aby roczna podstawa przekroczyła 120 000 zł | Wpływ stawki 32% wyłącznie na nadwyżkę ponad próg |
Czego kalkulator nie uwzględnia?
- PPK oraz wpłat dodatkowych pracownika i pracodawcy.
- Ulgi dla młodych, na powrót, dla rodzin 4+ i pracujących seniorów.
- Podwyższonych kosztów dojazdu, 50% kosztów autorskich i kilku stosunków pracy.
- Premii nieregularnych, choroby, zasiłków, nadgodzin i przekroczenia rocznej podstawy składek emerytalno-rentowych.
- Wspólnego rozliczenia, działalności gospodarczej, najmu i innych dochodów opodatkowanych skalą.
- Indywidualnych zwolnień pracodawcy z Funduszu Pracy lub FGŚP.
Najczęstsze błędy przy porównywaniu wynagrodzeń
- Dzielenie progu 120 000 zł przez 12 i porównywanie z brutto — próg dotyczy rocznej podstawy opodatkowania po składkach społecznych i kosztach, nie samego brutto.
- Założenie, że PIT-2 zawsze zwiększa wypłatę o 300 zł — pomniejszenie nie może przekroczyć naliczonej zaliczki i może być podzielone między płatników.
- Porównanie etatu z fakturą B2B 1:1 — faktura musi pokryć składki, podatek, przerwy bez przychodu, księgowość i ryzyko kontraktowe.
- Traktowanie modelowego kosztu pracodawcy jak pełnego kosztu stanowiska — poza składkami istnieją także koszty organizacyjne i świadczenia.
Najczęściej zadawane pytania
Lista płac może zawierać PPK, podwyższone koszty, ulgi, absencje, premie, inne zaokrąglenia albo naliczanie progu narastająco. Porównaj wszystkie pozycje, nie tylko kwotę netto.
Nie. W skali podatkowej 32% dotyczy nadwyżki rocznej podstawy ponad 120 000 zł. Część do progu jest liczona według pierwszego przedziału.
Nie. Zakres obejmuje wyłącznie opisany wariant umowy o pracę. Umowy cywilnoprawne wymagają osobnych danych o statusie ubezpieczenia, kosztach uzyskania i innych tytułach.
Co policzyć dalej?
Przy porównaniu form współpracy przejdź do poradnika umowa o pracę czy B2B. Składki działalności sprawdzisz w kalkulatorze ZUS przedsiębiorcy, a wpływ wyniku na zdolność w kalkulatorze zdolności kredytowej.