Przejdź do obszaru

Wynagrodzenia i podatki

Brutto
Kwota wynagrodzenia przed potrąceniem składek pracownika i zaliczki na podatek. Nie jest tym samym co całkowity koszt pracodawcy.
Netto
Kwota wypłacana pracownikowi po potrąceniu składek społecznych, zdrowotnej i zaliczki PIT oraz ewentualnych innych potrąceń.
Koszty uzyskania przychodu
Kwota pomniejszająca podstawę opodatkowania. Wpływa na PIT, ale nie jest przelewem ani osobnym zwrotem w każdym miesiącu.
PIT-2
Oświadczenie pozwalające płatnikowi stosować miesięczną część kwoty zmniejszającej podatek. Przy kilku płatnikach trzeba prawidłowo określić podział.
Próg podatkowy
Granica rocznej podstawy opodatkowania, po której nadwyżka jest rozliczana wyższą stawką skali podatkowej.

Kredyty

Rata annuitetowa
Rata równa w danym okresie oprocentowania. Na początku większą część stanowią odsetki, a mniejszą spłata kapitału.
Rata malejąca
Rata z równą częścią kapitałową i malejącymi odsetkami. Początkowo jest wyższa, lecz zwykle daje niższy łączny koszt odsetek.
Marża banku
Stała część oprocentowania ustalana w umowie. W kredycie ze stopą zmienną jest dodawana do wskaźnika referencyjnego.
Wskaźnik referencyjny
Rynkowy punkt odniesienia używany do ustalania zmiennej części oprocentowania, np. WIBOR albo docelowo POLSTR w odpowiednich produktach.
RRSO
Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania. Wskaźnik porównawczy uwzględniający oprocentowanie i część obowiązkowych kosztów kredytu przy określonych założeniach.
LTV
Relacja kwoty kredytu do wartości nieruchomości. Kredyt 400 tys. zł przy nieruchomości wartej 500 tys. zł oznacza LTV 80%.
DTI
Relacja miesięcznych zobowiązań do dochodu. Jest jednym z elementów oceny obciążenia budżetu, ale banki stosują także inne kryteria.

Oszczędzanie i inflacja

Oprocentowanie nominalne
Stopa podawana w skali roku przed podatkiem i przed uwzględnieniem inflacji. Sama nie mówi, ile pieniędzy faktycznie zostanie po zakończeniu lokaty.
Kapitalizacja
Moment dopisania odsetek do kapitału. Częstsza kapitalizacja może zwiększać efekt odsetek od odsetek, o ile warunki i stopa są takie same.
Podatek od zysków kapitałowych
Podatek pobierany między innymi od odsetek z lokat. W przykładach serwisu pokazujemy zysk brutto, podatek i zysk netto oddzielnie.
Inflacja CPI
Miara zmiany przeciętnego poziomu cen koszyka dóbr i usług konsumpcyjnych. Nie odzwierciedla identycznie wydatków każdego gospodarstwa.
Zysk realny
Zmiana siły nabywczej po uwzględnieniu inflacji. Dodatni zysk nominalny może być realnie ujemny, gdy ceny rosną szybciej.
BFG
Bankowy Fundusz Gwarancyjny. System ochrony kwalifikowanych depozytów do ustawowego limitu na deponenta w danej instytucji.

Emerytura i długoterminowe oszczędzanie

Waloryzacja
Zwiększenie zapisanych składek lub świadczeń według zasad ustawowych. Nie jest tym samym co stałe oprocentowanie rachunku.
Średnie dalsze trwanie życia
Wartość z tablic GUS używana w formule emerytury. Kapitał emerytalny dzieli się przez liczbę miesięcy przypisaną do wieku przejścia na emeryturę.
IKE
Indywidualne Konto Emerytalne. Pozwala przy spełnieniu warunków uniknąć podatku od zysków kapitałowych przy wypłacie.
IKZE
Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego. Wpłaty mogą dawać ulgę w rocznym PIT, a wypłata po spełnieniu warunków podlega zryczałtowanemu podatkowi.

Jak korzystać ze słownika?

Po przeczytaniu definicji przejdź do narzędzia i sprawdź pojęcie na liczbach. Dla wynagrodzeń użyj kalkulatora brutto-netto, dla kredytów kalkulatora raty, a dla oszczędności kalkulatora lokat.

Ograniczenia definicji

Słownik upraszcza pojęcia w celu edukacyjnym. Pełne definicje prawne mogą zależeć od ustawy, umowy lub regulaminu produktu. Przy sporze albo decyzji o dużej wartości należy odwołać się do dokumentu źródłowego.

Transparentność treści

Dane sprawdzone, źródła pokazane

Ostatnia weryfikacja:
Autor Adam — autor LiczFinanse.pl
Redakcja Redakcja LiczFinanse.pl
Zakres kontroli Definicje pojęć używanych w serwisie
Źródła i historia aktualizacji

Źródła

Historia zmian

  1. Pełna kontrola danych, źródeł, opisów ograniczeń i rozmieszczenia reklam.
  2. Publikacja wersji serwisu przygotowanej na rok 2026.