Kapitał 50 000 zł, 12 miesięcy, jedna kapitalizacja na końcu, podatek 19%. Dla wartości realnej używamy scenariusza inflacji 2,5% — nie prognozy.
Porównanie nominalne i realne
| Stopa | Odsetki netto | Kwota końcowa | Wartość realna przy 2,5% | Realny przyrost |
|---|---|---|---|---|
| 4,00% | 1 620 zł | 51 620 zł | 50 361 zł | 361 zł |
| 5,00% | 2 025 zł | 52 025 zł | 50 756 zł | 756 zł |
| 6,00% | 2 430 zł | 52 430 zł | 51 151 zł | 1 151 zł |
Jak czytać „wartość realną”?
Kwotę końcową dzielimy przez 1,025. Dzięki temu odpowiadamy na pytanie: jaką siłę nabywczą miałaby ta kwota w dzisiejszych cenach, gdyby poziom cen wzrósł o 2,5%? To ułatwia odróżnienie wzrostu salda od faktycznego wzrostu możliwości zakupowych.
Czy oferta 6% jest zawsze najlepsza?
Tylko gdy pozostałe warunki są porównywalne. Oferta może wymagać nowych środków, płatnego konta, aktywnej karty albo obejmować jedynie część kwoty. Przykładowa opłata 20 zł miesięcznie zmniejsza roczny zysk o 240 zł i redukuje przewagę nad słabszą ofertą.
Co w razie wcześniejszego zerwania?
W wielu lokatach wcześniejsze zakończenie oznacza utratę większości lub wszystkich odsetek. Jeżeli pieniądze mogą być potrzebne w ciągu roku, warto pozostawić część rezerwy na rachunku oszczędnościowym lub podzielić kapitał na kilka terminów.
Scenariusz drabiny lokat
Zamiast jednej lokaty 50 000 zł można utworzyć pięć lokat po 10 000 zł z różnymi terminami zapadalności. Zmniejsza to ryzyko zerwania całej kwoty, ale może dać inne oprocentowanie i wymaga więcej obsługi. Nie jest to automatycznie rozwiązanie bardziej zyskowne.
Ile naprawdę daje dodatkowy punkt procentowy?
Przy kapitale 50 000 zł różnica między 5% a 6% wynosi 500 zł odsetek brutto. Po podatku zostaje około 405 zł, czyli średnio 33,75 zł miesięcznie w przeliczeniu na rok. To ważny punkt odniesienia przy ocenie dodatkowych warunków. Jeżeli wyższe oprocentowanie wymaga konta kosztującego 20 zł miesięcznie, roczna opłata 240 zł pochłania ponad połowę przewagi. Jeżeli trzeba też wykonać płatności kartą albo przenieść wynagrodzenie, należy ocenić koszt i wygodę całego pakietu, a nie tylko liczbę widoczną w reklamie lokaty.
Jak porównać lokaty o różnych okresach?
Oprocentowanie podawane przez bank jest zwykle stopą roczną, dlatego lokata 6% na trzy miesiące nie daje 6% kapitału. Przy prostym modelu przed podatkiem daje około jednej czwartej tej wartości, a wynik zależy także od zasad naliczania dni i kapitalizacji. Porównując trzy- i dwunastomiesięczną ofertę, policz zysk dla rzeczywistego okresu oraz załóż ostrożnie, na jakich warunkach będzie można ulokować pieniądze po zakończeniu krótszej lokaty. Nie zakładaj automatycznie, że promocyjna stawka będzie dostępna ponownie.
Ograniczenia
Banki zaokrąglają odsetki i podatek według własnego harmonogramu kapitalizacji, więc końcowa kwota może różnić się o grosze. Scenariusz inflacji służy wyłącznie pokazaniu mechanizmu. Ochronę depozytu należy sprawdzić dla konkretnej instytucji i łącznej wartości środków deponenta.